Kendini Kabul arşivleri - Ofistekiler

Erdem Tuzağı

Nurcan Bağ — Sun, 12 Jan 2025 13:20:07 +0000

Erdemler, bizim iyi bir insan olma yolunda edindiğimiz değerlerdir; şefkat, anlayış, iyilik, samimiyet, sevgi, hoşgörü, azim, kabul, dinlemek gibi…

Hayatta yaşadığımız her olayda erdemlere temas ederiz. Bazen birinin yaptığı kötülükte kendi iyi olma erdemimizi büyütürüz; bu davranış kötü, bundan kaçınmalıyım deriz. Ya da birine istemsizce nahoş bir davranışta bulunuruz, sonrasında pişman olup orada olması gereken doğru davranışı içselleştiririz.

Bu, olgunlaşma halidir; kâmil insan olma hali… Hayat yolu ise bana göre “Erdemlerle Bezenme” sanatıdır.

Lakin burada bazı erdemler bizi tuzağa düşürebiliyor. Sanatçının Yolu kitabında Julia Cameron buna “Erdem Tuzağı” diyor. Bu erdemler bizi bir yerlerde yüceltirken, diğer taraftan alıkoyar.

İyi bir anne olma erdemi, kendi bireyselliğimizi unutturur; iyi bir çalışan olma hali, aile hayatımızı geriye atar. İyi bir sanatçı olma hali, yaratmaktan ve adım atmaktan alıkoyar. Merhametimizle çocuğumuzun sorumluluk alamaması, fazla canlı cıvıl cıvıl yanımızla ikili ilişkilerin dinamiğini tek taraflı üstlenmek gibi…

İyi olma, bir yerin hakkını verme hali güzeldir ama buradaki denge gözetilmediğinde başka bir tarafta dengesizliğe sebep olur. Ego sağlıklı bir şeydir ama çizginin altı ve üstü sağlıksızlaştırır; buradaki durum da çizginin üstünde olma hali.

Üçüncü defa Sanatçının Yolu grubuna katılıyorum ve ancak şimdi aydım a dostlar! Vakti şimdiymiş demek ki diyorum. 🙂 Kendi erdem tuzağımla yüzleşiyorum ve bunu sizinle de paylaşıyorum.

Benim erdem tuzağım, oldukça iyi olma hali… Annelikte oldukça iyi olma, araba kullanırken oldukça iyi olma, öğrendiklerimi uygulamada oldukça iyi olma, hayatı yaşamada, meselelerin üstesinden gelmede oldukça iyi olma, yaratıcılığımda oldukça iyi olma, ilişkide oldukça ideal bir partner olma hali; yani üstlendiğim her şeyde oldukça iyi olma hali…

Buradan bakınca çok masum görünüyor; “Ne güzel işin hakkını veriyorsun,” diyordum kendime şu güne kadar. Bu yaşıma kadar benimle bu yüzden gelmiş zaten kaçak. 🙂 Ama fark ettiğim şey, tad alamama, yarış hali, kanıtlama çabası, iyi değilsem komple reddetme, iyi olacağıma inanmıyorsam hiç girişmeme, iyi olamadığımda başarısızlık, haddimden fazla sorumluluk, eksiklik duyguları… gibi ağır duygular ve burada kendime yaptığım haksızlık.

Yabancı dil ile ilişkim bu yüzden hep bozuk mesela. Tam olarak o dile hâkim değilsem olanı da yok sayıyorum. (Ve ben şu an yabancı bir ülkede yaşıyorum, düşünün içsel kavgamı. :)) Ben bu dili bilmiyorum, bak anlayamadığım bir sürü şey var diyerek olanı da reddediyorum ki bu, dil öğrenmenin doğasına aykırı. Yüzmede profesyonel değilim mesela, olmayı arzulayan bir yanım var ama bir şekilde yüzebiliyorum. Ama oldukça iyi olamadığım için bu halimi yok sayıyorum, “Sen yüzme bilmiyorsun,” diye kendimi başarısız ve eksik sayıyorum. Ödevlerimi tam yapamadıysam eğer, yaptıklarım da direkt gözümde kayboluyor; “Yapamadın işte, yapmadın,” derken buluyorum kendimi. İlişkilerimde ben gayet iyi olayım diyerek ilişki dinamiğini tek başıma üstleniyorum; sonra da yorgun hissediyorum ve ben bırakınca kopacak tedirginliği de cabası. En çok da yaratım yapmamı ve kendimi gerçekleştirmemi baltalıyor bu hal; oldukça iyi olmayı bekleyen bir hal beni adım atmaktan men ediyor, cesaretimi yok ediyor. Bunun gibi sayabileceğim bir sürü örnek…

Burada kaçırdığım şeyler ise insan olmak, deneyimlemek, tad almak, çaba göstermek, denemek, yolda olmak; sonuçtan bağımsız, yeniye açık olmak, macera, şefkatte ve kabulde olmak, yeteneklerimle ve yetemediklerimle var olmak, olduğum halimle bir birey olmak, onaylamak, teslimiyet ve güven, başarı, cesaret…

Aslında bu erdem tuzağı beni olduğum halin en iyi hal olduğundan uzaklaştırıyor. Ölçülere, kıyaslamalara, mükemmel sanılana tabii tutuyor. Çok acımasızca, biliyorum. 🙁

Ama şimdi diyorum ki: “Olduğum hal en iyi hal zaten!” ve “Buradaki tek ölçü benim!”
“Hayat ise deneme ile deneyim kazanma, tüm bunlar olurken de tad alma yeri.”

Kendine hoşça bak!

Nurcan

Kaynaklar:
Kitap:Julia Cameron/Sanatçının Yolu
Görsel:Pinterest

Erdem Tuzağı yazısı ilk önce Ofistekiler üzerinde ortaya çıktı.

Savaş mı, Mücadele mi?

Nurcan Bağ — Sun, 12 Jan 2025 13:15:14 +0000

Dün bloğumu yazmak için bir kafeye gittim, nezih bir ortamda, şık kıyafetlerim içinde zarafetle oturup yazıma konsantre olacaktım. İdeal sahnem hazırdı; defalarca görmüştüm bu sahneyi ve hemen uyum sağladım.

Ama sadece dış koşullara uyum sağlamıştım; içimdeki sosyal kaygı, “Hoop, dur bakalım!” diyerek hemen kendini gösterdi. Henüz mekâna varmadan tüm vücudumu gerginleştirdi, mekânı beğenmedi ve beni başka bir yere yönlendirdi. O vakte kadar zaten eften püften işlerle oyaladı beni. En sonunda da siparişimi alan bayanla yaşadığım iletişimsizlikle iyice kendini var etti.

Evet, bu tam anlamıyla sosyal kaygıydı ve oradaydı; ağını tüm bedenime dolayarak beni sarmalamıştı. Zaten blog yazıp bunu sosyal ortamda paylaşacak olmam bir sosyal kaygı yaratıyordu, üstüne üstelik diline tam vakıf olamadığım (lehçe ve şive, gırtlak yapısı gibi faktörler de eklenince) bir ülkede dış bir mekâna giderek bu kaygıyı depreştiriyordum.

Sonuç ne mi oldu? Hüsran tabii ki 🙂 “Sen kim, yazmak kim…” gibi yargılayıcı, azarlayıcı, etiketleyici, yok edici ifadelerle eve geri döndüm.

Aslında evden çıkmadan önce, podcastte “Bir Aile Meselesi” kanalında “yalnızlık” temasını dinlemiştim. (Bir Aile Meselesi kanalı, üniversite psikoloji bölümünü birlikte okuyan, yıllardır bu alanda faaliyet sürdüren çok tatlı bir çiftin kanalı, tavsiyemdir.) Yalnızlıkla nasıl başa çıkabildiklerine dair kendi deneyimlerini paylaşırken Zeynep Hanım, “Kaygılı ve hassas kişiliğimle baş ederken yalnız hissettim.” diye bir tanımlamada bulundu kendisiyle alakalı. Bu işe yıllarını vermiş bir insanın itirafına ihtiyaç duyuyormuşum demek ki, yıllardır görmediğim, gördüğümde de kaçmaya, kurtulmaya çalıştığım sosyal kaygı bozukluğum ve hassas kişiliğimi kabul etmek için.

Kabul diyorum ve burada biraz duruyorum, belki sen de durmak istersin.

Kaygılı ve hassas bir kişilik olduğumu kabul ettim.

Kabul ettiğim an savaşım bitti, mücadele kendini gösterdi. Savaş diyorum çünkü savaşta yenen ve yenilen vardır, mücadele diyorum çünkü mücadelede strateji geliştirip güçlenmek vardır. Savaş yenilgiyi ve hayal kırıklığını barındırıyor, mücadele ise yeteneklerini, özgüvenini güçlendiriyor. Savaşta reddediş, mücadelede kabul vardır. Savaşta öfke, mücadelede ise şefkat vardır.

Ben henüz dünyaya gözlerimi açmışken, güven ve sevgi ihtiyacım karşılanmamış (illa dehşet verici bir olaya gerek yok burada, ben de bir anneyim ve istemeden hangi duygulara sebep oldum acaba) sonuç olarak elzem olan sevgi ve güvenin eksikliği kaygıyı doğurmuş. Sosyal kaygı bir canavar, bir kusur, bir etiket olarak kendini var etmiş benliğimde.

Ondan kaçmaya ve kurtulmaya çalışarak enerjimi boşa harcamış, kendimi kurban bilincine yaklaştırmışım. Bu, insanın kendine yapabileceği en büyük eziyet 🙁

Halbuki her insan gibi ben de kusurları olan bir canlıyım, bu hayat yolunda da o kusurlarımı iyiye çevirmeye çalışacak olan bir canlı türü, herkes gibi…

Böyle deyip kabule geçtiğimde, “Evet, seni görüyorum, duyuyorum; sen oradasın ama benden büyük değilsin, seninle başa çıkabilirim. Hadi gel el ele ilerleyelim, beni zorlayacağını biliyorum ama ilerlemeye devam edeceğiz ve ilerledikçe küçüleceksin, hatta belki bir vakit oyun figürü olacaksın.” diyebiliyorum.

Korku için bu metodu uygulamıştım ve eğlenceli gelmişti. Bu duygular neden var kısmına girmiyorum. Bu bambaşka bir konu.

Bu ömür boyu böyle mi sürecek? Kaçıp reddettiğim sürece evet, ama kabule geçtiğimde hayır.

Beynimiz metaforları sever, hadi oynayalım 🙂 Onu bir soğana benzetecek olursam, onunla el ele ilerlediğimde her eşikte ondan bir tabaka kalkacak, bir tabaka daha, bir tabaka daha… Böylelikle onunla daha kolay mücadele eder hale kendimi taşımış olacağım, burada pratik taktikler geliştirmiş olacağım. Benim için onunla sesli konuşmak güzel bir taktik 🙂 Belki sen de kendi taktiğini bizimle paylaşmak istersin, çok mutlu olurum.

Bakın, bu yazım size ulaştı; bu ne anlama geliyor? 🙂

El ele de yürünebiliyormuş!

Peki bu denli sosyal kaygıya sahip olup da hayallerimin hemen hemen hepsinin sosyallik barındırıyor olması ise bende yeni bir kapı açtı. Bu nasıl bir çelişkidir diye ilk başta çemkirdim tabii ki 🙂

Bu mevzu da içimde demlensin, diliyorum ki başka bir yazı başlığı olsun.

Kendine hoşça bak!

Nurcan

Kaynaklar:
Görsel:Pinterest
Podcast:Bir Aile Meselesi

Savaş mı, Mücadele mi? yazısı ilk önce Ofistekiler üzerinde ortaya çıktı.