Güzel Mükemmel Paha biçilemez

 

 

 

Ofistekilerden herkese kucak dolusu sevgiler ve selamlar. Mayıs ayının hepinize güzellikler getirmesini temenni ediyorum.

Bu ayın ilk yazısına hazır mısınız?

GMP Good Manufacture Practise kavramı her alanda karşımıza çıkmaya başlamışken bu konunun Ofistekiler tarafından görmezden gelinmesi imkânsızdı. Başlıyoruz.

İlaç sanayisinde başlangıç noktası 1984 senesi olmuştur. Ama her iyilik dalgasını tetikleyen kötü bir gelişmenin perde arkasındaki kötü olaylar burada da karşımıza çıkmıştır.

GMP oluşumuna zemin oluşturan bazı olaylar;

1901, Difteri Tedavisinde Çocukların Tetanozdan Ölümü,

1937, Sülfanilamid Elixiri ile 107 Kişinin Ölümü,

1941, İnsulin’de Potens Farklılıkları,

1955’de 250 Çocuk Felci Vakası,

1960’ların Başında Thalidomide ve Doğum Defektleri,

1972’de Parenteral Ürünün Sterilizasyon Sorunundan 5 Ölüm.

 

GMP; ilaçların Etkinlik (Efficacy), Emniyet (Safety) ve Kalite (Quality) açısından tekrarlanabilir kalite trendlerinde üretilebilmesi için FDA (Amerikan Gıda ve İlaç İdaresi) ve WHO (Dünya Sağlık Örgütü) tarafından oluşturulmuş kurallar dizisidir.

 

Emniyetli Olma

Safety

Etkin Olma

Efficacy

Kaliteli Olma

Quality

1) Karsinojenite

2) Genotoksisite

3)Toksikokinetiks ve Farmakokinetiks

4) Toksisite Testleri

5) Reproduktif Toksikoloji

6) Biyoteknolojik Ürünler

7) Farmakolojik Çalışmalar

8)Immunotoksikoloji Çalışmaları

9)Safety/Efficacy Multidisipliner Topik

1) Klinik Güvenlik

2) Klinik Çalışma Raporları

3) Doz-Cevap Çalışmaları

4) Etnik Faktörler

5) İyi Klinik Uygulamaları

6) Klinik Sınıflama İle Klinik Değerlendirme İçin Rehber

1) Stabilite

2) Analitik Validasyon

3) Impuriteler

4) Farmakopeler

5) Biyoteknolojik Ürünlerin Kalitesi

6) Spesifikasyonlar

7) İyi İmalat Uygulamaları

8) Farmasötik Gelişim

 

Kuralların katılığı; maliyet açıklarından ziyade güvenilirliğinin de sağlanması için geliştirilmiştir.  Kurallarımızın takibini denetleyen kuruluşlar, ülkelere göre değişiklik gösterir. ABD’de GMP’ yi kontrol eden kuruluş FDA iken Türkiye’de Sağlık Bakanlığı’dır. Fakat üretici firmamız ihracat yapıyorsa; uluslararası kuruluşlar tarafınca GMP’ ye uygunlukları denetlenmektedir.

Üretim yeri izni sahibi, tıbbi ürünleri, amaçlanan kullanımlarına, durumuna uygun olarak ruhsatname veya klinik araştırma izni gerekliliklerine uygun olarak, güvenilirlik, kalite ve etkinlikteki bir yetersizlik nedeniyle hastayı riske sokmayacak şekilde üretmek zorundadır. Bu kalite hedefine ulaşmak üst düzey yönetimin sorumluluğudur ve firmanın farklı birçok departmanındaki ve tüm düzeylerindeki personelinin, firma tedarikçilerinin ve dağıtıcılarının katılımını ve özverisini gerektirir.

Bu kalite hedefine güvenilir şekilde erişmek için, İyi İmalat Uygulamalarını ve Kalite Risk Yönetimini özümsemiş, kapsamlı olarak tasarlanmış ve doğru olarak uygulanan bir Farmasötik Kalite Sistemi bulunmalıdır. Farmasötik Kalite Sistemi bütünüyle dokümante edilmeli ve sistemin etkinliği izlenmelidir.

Kalite Güvence sistemlerinin tüm parçaları uzman personel, uygun ve yeterli altyapı, ekipman ve tesisler ile desteklenmelidir. Üretim yeri izni sahibini ve mesul müdürü bağlayan ek yasal sorumluluklar da bulunmaktadır. Kalite Yönetimi, iyi imalat uygulamaları (İİU) ve kalite risk yönetimi temel kavramları birbirleri ile ilişkilidir. Burada, bu kavramların birbirleri ile ilişkilerini ve tıbbi ürünlerin üretimi ve kontrolü açısından sahip oldukları temel önemi ortaya koymak amacıyla tanımları yapılmıştır.

Üretim proseslerinin kritik basamakları ve proseslerde yapılan belirgin değişiklikler valide edilir. GMP için gerekli tüm olanaklar aşağıdakiler de dâhil olmak üzere sağlanır:

  • Uygun kalifiye ve eğitimli personel,
  • Uygun tesisler ve alan,
  • Uygun ekipman ve hizmetler,
  • Doğru materyal, kaplar ve etiketler,
  • Farmasötik Kalite Sistemi uyarınca onaylanmış prosedürler ve talimatlar,
  • Uygun depolama ve nakliye.

Genel olarak söylenebilir ki GMP, ilaç fabrikasında ürünün kalitesini güvence altına almaya ve hataları önlemeye yönelik olarak yapılan tüm kontroller ve ölçümlerdir.

Üretim işlemlerinin GMP prensiplerine uygunluk göstermesi ve açıkça belirlenmiş prosedürleri izlemesi zorunludur. Gereken kalitede, ilgili üretim ve ruhsatlandırma bilgilerine göre ürün üretebilmek için genel hususlar şunlardır:

  • Tüm üretim süreçleri açıkça tanımlanmalı ve sistematik olarak deneyimlerin ışığında yeniden incelenmelidir.
  • Ürünün istenilen kalitede ve spesifikasyonlarda olduğu gösterilmelidir.
  • Üretim süreçlerinde kritik adımlar ve proses değişiklikleri doğrulanmalıdır (Valide edilmelidir.).

 

       

 

GMP kurulumunda ya da yaşam döngüsünde yol haritamız:

  • Uygun Nitelikli ve Eğitimli Personel

GMP’ de başarı için insanların uyum içinde çalışmasını sağlayacak ana ilkeler olmalıdır. GMP’ nin kuruluş ve koruma sistemi, sistemi geliştiren ve sistemin çalışıp çalışmadığını inceleyen insanlara bağlıdır.

Üreticinin yükümlü olduğu işi yürütebilmesi için yeterli sayıda personel olmalıdır. Personel işin gereklerini yerine getirebilecek düzeyde deneyim ve eğitime sahip olmalıdır.

Ancak temiz alanlarda özellikle aseptik işlemler sırasında gereken en az sayıda personel bulunmalıdır. İncelemeler ve kontroller olabildiğince alan dışından yürütülmelidir.

  • Yeterli Tesis ve Alan

Tesislerin çevre düzenlemesi materyal ya da ürüne olabilecek bulaşma riskini en az düzeye indirecek şekilde yapılmalıdır. Tesislerde dikkatle bakım yapılmalı, yazılı talimatlara göre temizlenmeli ve uygulanabilir yerlerde dezenfekte edilmelidir.

Aydınlanma, sıcaklık, nem ve havalandırma uygun olmalıdır. Üretim ve saklama sırasında ürünü doğrudan ya da dolaylı olarak olumsuz yönde etkileyecek ve ekipmanın işleyişini bozacak koşullar olmamalıdır.

Tesisler haşere ve diğer hayvanların içeri girmesini en üst düzeyde engelleyecek şekilde tasarımlanmalı ve donatılmalıdır.

Yetkili olmayan kişilerin tesislere girişini engelleyecek önlemler alınmalıdır. Üretim, depo ve kalite kontrol alanları, bu alanlarda çalışmayan personel tarafından geçiş yolu olarak kullanılmamalıdır.

  • Uygun Ekipman ve İşlevler

Üretim ekipmanı kullanım amacına uygun bir şekilde tasarlanmalı ve yerleştirilmelidir. Ekipman ayrıntılı olarak yazılmış prosedürlere göre temizlenmeli ve kuru, temiz koşullarda saklanmalıdır. Ekipmanlar hata ve bulaşma riskini önleyecek şekilde yerleştirilmelidir. Ekipman bağlantıları ve tesisatları olabildiğince temiz alan dışında bakım ve onarım yapılabilecek şekilde yerleştirilmeli ve tasarlanmalıdır.

Ekipmanın bakımı temiz alan içerisinde yapılmışsa prosesin tekrarından önce alan temizlenmeli ve gereken hâllerde dezenfekte edilmelidir.

Sterilizatörler, hava filtrasyon sistemleri, su işleme sistemleri, damıtma cihazları da dâhil olmak üzere tüm ekipman, planlanmış bakım ve validasyona tabi tutulmalıdır.

Su işleme ünitelerinin bakımı düzenli olarak yapılmalı ve tasarlanmış kapasitelerinin üzerinde çalıştırılmamalıdır. Su, mikroorganizmaların üremesine engel olacak şekilde üretilmeli, saklanmalı ve dağılmalıdır.

  • Doğru Materyaller, Kaplar ve Etiketler

Etiketlerde işlem gören ürün ya da materyalin adı, üretim aşamaları, seri numarası, analitik durum (karantina, analiz, kabul), raf ömrü bilgileri olmalıdır.

Etiketlerin anlaşılır, anlamlı, firmaya özgü şekilde olması ve içinde bulunulan durumu gösterecek farklı renklerde olması yararlıdır.

Birçok şirkette etiketlerde yukarıdaki bilgilere ek olarak parça sayısı, miktar, kullanım niyeti, ülke ve 9 diğer bilgiler vardır.

Üretimde etiketler kilit altında tutulmalı ve kaybolmamalıdır.

  • Onaylanmış Prosedür ve Kayıtlar

Teslim alma, karantina, örnekleme, depolama, etiketleme, tartım/hazırlama, işleme, ambalajlama ve piyasaya dağıtım gibi tüm materyal ve ürün işlemleri, yazılı prosedürler ve talimatlara göre yapılmalı ve kayıt formlarıyla kayıt altına alınmalıdır.

Dağıtımı da kapsayan tüm üretim kayıtları tarihsel olarak gerektiğinde ulaşılabilir ve anlaşılabilir olmalıdır.

Prosedür ve talimatlardan sapmalar önlenmeli, kontrol edilmelidir.

Sapma ve hata araştırmaları: Üretim ve ambalaj aşamalarında uygunsuz durumlarda çevre sapmaları ve şarj sapmaları için sapma ve hata araştırmaları yapılmalıdır. Sapmalar varsa hangi kısımda, ne zaman gerçekleştiği, sapmanın konusu, tanımlanması, ne gibi önlem alındığı hususları üzerine kayıt altına alınmış bilgiler dikkate alınarak hata araştırma raporu yazılmalıdır.

Hataları (uygunsuzlukları) düzeltici-önleyici etkinlikler kalite güvence tarafından kalite kontrol biriminin görüşü alınarak yapılan değerlendirme sonucunda yapılandırılmalıdır. Düzeltici-önleyici etkinlikler periyodik olarak (örneğin 3 ayda bir) güncellenmelidir.

  • Uygun Depo ve Nakliye

Operatörler prosedürleri doğru olarak uygulayabilecek şekilde eğitilmelidir.

Sistem herhangi bir madde ya da ürünün satıcı ya da tedarikçisine iadesi için uygun olmalıdır. Ürünlerin dağıtımı sırasında kaliteyi etkileyecek riskler en aza düşürülmelidir.

Piyasaya sürülen ürünler hakkında şikâyetler dikkate alınmalı ve incelenmelidir. Bir daha gerçekleşmemesi için önlemler alınmalıdır.

 

Bir yazımın daha sonuna geldik. Umarım bu yazıma ayırdığınız vakitten mutluluk ve bilgi duymuşsunuzdur.

 

Soru, görüş ve önerileriniz için bana  [email protected] mail adresimden ulaşabilirsiniz.

 

2 hafta sonra yine bir Cuma akşamı ofistekiler.com adresinde görüşmek dileğiyle…

 

Teşekkürler.

03.05.2018

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir